ENGZaloguj

Moje zdjęcie nr 3

Imię i nazwisko: Marcin Pyć 30-11-2022 5:21 (czasu zimowego)

Miejsce zamieszkania: Stalowa Wola

E-mail: admin@mpyc.pl

Facebook:

Kod QR do moich danych kontaktowych

V-card (kod QR):

"Człowieka z charakterem pociąga to co jest trudne, ponieważ dopiero w zmaganiach z trudnościami potrafi uświadomić sobie własny potencjał"

BLOG TURYSTYCZO- KRAJOZNAWCZY- MARCIN PYĆ

Logo bloga BTK MP

Autor wpisu: Marcin Pyć Data wycieczki: 30.04.2016 [Cofnij]

Tytuł wpisu:

Wycieczka w Beskid Niski na trasie Zyndranowa- Czerwony Horb- Ostra- Stasiane- Piotruś- Zawadka Rymanowska+ Tylawa

Zrealizowana trasa:
Zyndranowa- Skansen Kultury Łemkowskiej- Czerwony Horb (618)- Ostra (687)- Rezerwat "Przełom Jasiołki"- Stasiane/leśniczówka- Piotruś (728)- szlak żółty- "Święta Woda"/Kaplica św. Jana z Dukli- szlak żółty- Cerkiew łemkowska greckokatolicka Narodzenia Bogarodzicy (1855r.) w Zawadce Rymanowskiej (obecnie kościół)- Zawadka Rymanowska
+Dawna cerkiew łemkowska greckokatolicka/prawosławna Narodzenia Najświetszej Maryi Panny (1787r.)
w Tylawie (obecnie kościół)
(We wsi Tylawa w 1926r. miała miejsce tzw. "Schizma tylawska"- czyli przejście Łemków z kościoła greckokatolickiego na prawosławie)

Długość trasy: 13,3km Przewyższeń (suma podejść): 731m Czas przejścia: 6godz.

OPIS:

Skansen Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej- znajduje się w Zyndranowej, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla.
Zyndranowa jest wsią uważaną niegdyś za stolicę łemkowszczyzny wschodniej. Położona w dolinie potoku Panna (niegdyś Sołotwyna) na Przełęczy Dukielskiej, na terenie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego.
Skansen Kultury Łemkowskiej, założony i prowadzony przez Łemka z Zyndranowej Teodora Gocza. Skansen powstał w zagrodzie łemkowskiej datowanej na koniec XIXw.
Głównym obiektem skansenu jest chyża Teodora Kukieły pochodząca z 1860r., kurna chata, kuchnia z kominem z 1901r., stajnia z 1923r. oraz chlew z 1934r.
Wnętrze chaty jest rekonstrukcją biura pisarza wiejskiego, z archiwaliami, książkami, listami i zdjęciami z terenu Łemkowszczyzny.
W osobnym pomieszczeniu, tzw. komorze zgromadzono eksponaty sakralne: fragmenty żeliwnych krzyży, szaty liturgiczne, kopie ikon. Znajduje się tu również bogata kolekcja pisanek, zdobionych w tradycyjne łemkowskie wzory. Z narzędzi i przedmiotów gospodarczych można zobaczyć cepy, krosna, żarna.
Muzeum zgromadziło też pamiątki wojenne po operacji na Przełęczy Dukielskiej: mundury, hełmy, broń, odłamki.
W 1975r. wystawiono na terenie skansenu pomnik poległych w walkach żołnierzy o Przełęcz Dukielską oraz drugi, upamiętniający Łemków- ofiar obozów w Talerhofie i Jaworznie.
W obrębie skansenu jest ponadto studnia z żurawiem, wiatrak z Wapiennego, kapliczka, cygańska kuźnia z Olchowca. Łemkowskich artystów W. Chylaka i I. Rusenka uczczono tablicami pamiątkowymi.
Niedaleko od skansenu znajduje się chata żydowska, wchodząca w skład skansenu.

Łemkowszczyzna (łem. Łemkowina)- rozciągała się po północnej stronie Karpat, na zwartym terytorium od wschodniej części Beskidu Sądeckiego, przez cały Beskid Niski po zachodnie krańce Bieszczadów, a także na terytorium obecnej Słowacji (Preszowszczyzna), po południowej stronie karpackiej grani.
Północna granica Łemkowszczyzny wyznaczona była między ludnością polską a łemkowską, przy czym były tam też wsie mieszane polsko- łemkowskie. W okolicach pasma Bukowicy Łemkowie graniczyli z Dolinianami, mieszaną niegóralską ludnością polsko-ruską.
Na zachodzie granicznymi miejscowościami były te położone w dolinie rzeki Poprad, a więc głównie tereny pasma Jaworzyny Krynickiej (1114).
Na wschodzie Łemkowie graniczyli z inną grupą górali ruskich- Bojkami, których kultura w Polsce w zasadzie zamarła po wysiedlaniach w 1947r.
Mapa pokazująca obszar Łemkowszczyny: [Zobacz].

Łemkowie- to grupa etniczna wschdoniosłowiańka (ruska), górali karpackich, zamieszkujących obszary wzdłuż głównej linii Karpat Wschodnich, po stronie polskiej był to Beskid Niski, częściowo Beskid Sądecki i Bieszczady, a po stronie słowackiej tereny aż do Tatr.
Łemkowie nazywali siebie „Rusnakami”, a nazwa „Łemko” pojawiła się dopiero w XIXw.
Zajmowali się przede wszystkim hodowlą owiec i uprawą roli. W większości byli wiernymi Kościoła grekokatolickiego.
Na terenach Łemkowszcyzny mówiono i pisano w dialekcie łemkowskim, podobnym do jezyka ukraińskiego, z zapożyczeniami polskimi, słowackimi, wegierskimi i rumuńskimi.
Łemkowie kultywowali własne obyczaje, sztukę oraz folklor. Wyznawali prawosławie i grekokatolicyzm.
Cechą łemkowskich nagrobków jest pojawienie się motywu krzyża trzyramiennego, który umieszcza się na płycie nagrobnej.
W 1947r. w wyniku akcji przesiedleńczej ”Wisła” przesiedlono 30 000 Łemków (z których wyłączono działaczy komunistycznych i rodziny polsko- łemkowskie) z powiatów: sanockiego, gorlickiego, jasielskiego, krośnieńskiego i nowosądeckiego na obszar Dolnego Śląska, tereny dzisiejszego województwa lubuskiego oraz w okolice Koszalina i Olsztyna.
Część z nich posądzono o współpracę z OUN-UPA, wskutek czego doszło do ich uwięzienia.
Jedynie Łemkowie z Łemkowszyczny wschodniej, głównie z okolic Sanoka poparli UPA a poczynając od Krośnieńskiego na zachód, UPA znajdowała znikome poparcie. Jedynie pojedynczy Łemkowie na tym obszarze zasilili szeregi UPA oraz służyli w siatce cywilnej.
Okres II wojny światowej i kształtowania władzy komunistycznej w Polsce był wyjątkowo dramatyczny dla Łemków.
Dużo więcej Łemków wspierało lewicowy ruch partyzancki wśród mieszkańców "Dzielnicy Ruskiej PPR" (Środkowa i Zachodnia Łemkowszczyzna) niż działalność podziemia ukraińskiego.
Jako obywatele państwa polskiego- Łemkowie walczyli w wojnie obronnej 1939r. Bardzo duża ilość Łemków została zmobilizowana do Armii Czerwonej- część dobrowolnie, część przymusowo. Brak jednak dokładniejszych danych ilościowych.
Podobnie też nie da się dokładnie opisać strat poniesionych przez Łemków z powodu pacyfikacji hitlerowskich, aresztowań, egzekucji niewinnych osób w odwecie za akcje podziemia.

Ostra (687)- jest to zalesiony szczyt w Beskidzie Niskim, w paśmie Beskidu Dukielskiego, na którym znajduje się figura Matki Boskiej.
Pomiędzy Ostrą i Piotrusiem płynie rzeka Jasiołka tworząc przełom.

Piotruś/Płazyna (728)- jest to zalesiony szczyt nad doliną Jasiołki na północny zachód od Jaślisk.
Pod szczytem znajdują się wychodnie piaskowców magurskich o charakterystycznej, jasnej żółtawej barwie.
Na zachodnich stokach Piotrusia źródełko zwane "Świętą Wodą", przy którym miał podobno kiedyś odpoczywać i modlić się św. Jan z Dukli.

Autor zdjęć: Marcin Pyć

Zdjęcie małe Szlak na Piotrusia
Zdjęcie małe Szlak na Piotrusia
Zdjęcie małe Szlak na Piotrusia
Zdjęcie małe Szlak na Piotrusia
Zdjęcie małe Szlak na Piotrusia
Zdjęcie małe Piotruś (728)
Zdjęcie małe Piotruś (728)
Zdjęcie małe Znaki informacyjne
Zdjęcie małe Widok ze szlaku do Zawadki Rym.
Zdjęcie małe Widok ze szlaku do Zawadki Rym.
Zdjęcie małe Widok ze szlaku do Zawadki Rym.
Zdjęcie małe Szlak do Zawadki Rymanowskiej
Zdjęcie małe Szlak do Zawadki Rymanowskiej
Zdjęcie małe Szlak do Zawadki Rymanowskiej
Zdjęcie małe Widok ze szlaku do Zawadki Rymanowskiej
Zdjęcie małe Widok ze szlaku do Zawadki Rymanowskiej

Zdjęć:332 [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] [ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]